Hoşgeldiniz Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya kayıt olun.

Gönderen Konu: Kuluçka Makinası Yapımı DETAYLAR NELERDİR ? Zaman Sıcaklık Nem Bilgileri  (Okunma sayısı 22521 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Hacı Hüseyin KILINÇ

  • Administrator
  • *****
  • İleti: 7 636
  • AŞK-I ŞEHİR ESKİŞEHİR


1.GİRİŞ
Çok eski zamanlardan beri devam eden  bir söz vardır: “Tavuk mu
Yumurta’dan, Yumurta mı Tavuk’tan çıkar”.
Her ikisi de birbirinin tamamı olmakla beraber, bunu bir problem ele
alır ve
çözümlersek:  “Tavuk’tan Yumurta çıkar, fakat Yumurta’dan
tavuk çıkmaz.”
Döllenmiş bir yumurtadan ancak civciv çıkar. Her yumurtadan da
civciv çıkmasında uygun ortamların olması da şarttır.
Kanatlı hayvanlar grubuna giren Tavuk, Ördek, Kaz ve Kuşların
soylarını üretmek için gösterdikleri Doğal ve Fizyolojik
özelliğe “KULUÇKA” civcivlerin yumurtayı çatlatıp
içerisinden canlı bir varlık olarak çıkması için geçen zamana
da “KULUÇKA SÜRESİ” denir.
Verim yönünden ileri derecede ıslah edilmemiş kanatlı kümes
hayvanları da
yumurtalarını soy devamlılığı amacıyla verdikten sonra
“GURK” olurlar. Karınların altındaki tüyleri dökerler,
yumurtaların üzerine yatarak büyük bir sabır, titizlik ve
hırçınlıkla kuluçka sürelerini tamamlayarak yavruların
çıkmasını sağlarlar. Buna “DOĞAL KULUÇKA” denir.
Doğal kuluçkada hayvanların altına konulacak yumurta adetlerinde
önemlidir. Bu hayvanın ve yumurtaların iriliğine, mevsime, kuluçka
yerinin sıcaklığına, kuluçka ortamının  uygunluğuna göre
değişmekle beraber
Tavuklara  :  13 – 15  adet
        Hindilere   :  15 – 16     adet
        Kazlara     :   10 – 12  adet
        Ördeklere :    11         adet  yumurta konulabilir.
        1.1. Kuluçka Yumurtalarda Aranılan Özellikler
Kuluçkalık yumurtaların istenilen nitelikte olmaları, çıkacak
civcivlerin sağlıklı ve gürbüz olmalarını sağlayacağı gibi,
randıman yüksekliği ile zamanın sonuçsuz kalmasını önler. Bu
gerekle Kuluçkalık yumurtaların:
1. Hastalıksız  tavukların yumurtaları olması lazımdır.
2. Kuluçka amacı ile kullanılacakları zamana kadar 12 – 15°C de
serin bir yerde
muhafaza edilmelidir.
3. Fazla iri ve küçük olmamalıdır.ağırlıkları 55 – 60 gr.
olmalıdır.
4. Biçimleri tam bir yumurta şeklinde olmalıdır. Normal biçimde
olan yumurtalar
randımanın iyi olmasını % 70 – 75 etkiler.
5. Çatlak, kırık, pis, ince kabuklu olmamalıdır. Bu amaçla lamba
muayenesi
yapılmalıdır. Yumurta kabuğunun en önemli fonksiyonu, yumurtayı
dış etkilerden
korumaktır.
6. Fazla bayat olmamalıdır. En fazla 10 gönlük yumurtalar bu
amaçla kullanılır.
7. Hava boşluğu ortada, yanda ve sivri kısımlarında değil, küt
olan üst kısımda
olmalıdır. Bu civcivin oluşunda çok etkilidir.
8. Genç tavukların ilk 40 günlük, tüy dökümünden çıkmış
tavukların ilk 5 günlük
yumurtaları kuluçka için kullanılmaz.
9. Kabukları parlak olmayan, yıkanmış, horozları yaşlı ve
yetersiz sürülerin
yumurtaları olmamalıdır. Yumurtalar mutlaka döllü olmalıdır.
        1.2.Kuluçkacılığın Gelişimi
        Son yarım asırda tekniğin kuluçka makinelerine gösterdiği
gelişme bilinen bir
gerçektir. Modern tavukçuluğun ve entansif tavuk yetiştiricilik
usullerinin ilerlemiş olması, belirli bir mevsime bağlı
kalınması, hastalık ve parazitlerin yeni soylara geçişi ve
randımanın azlığı gibi, doğal kuluçkanın dezavantajları yapay
kuluçkacılığı zorlamıştır.
        1.3.1 Kuluçkacılığın Tarihçesi
Kuluçka problemi; Yani yumurtanın yavaş yavaş yaşayan bir varlık
haline dönüşümü, insan zekasının çok eski zamanlardan beri ilgi
duyduğu ve uğraştığı bir konudur.
        GENESİS İNCİLİ’ nin  1. ci bölümünde; insanların besin
ihtiyaçlarında asırlar boyunca et ve yumurta üretiminin önemli bir
rol oynayacağı belirtilmektedir.
        TANRI; Doğada ilk defa insanlar ile bütün varlıkları
yarattığının ilk 5. ci gününde “Balıkları ve Tavukları”
yarattı.
        M.Ö. 3341 yıllarında ÇİN İmparatoru (FU-HSI)’ nin et ve
yumurta üretimi için yabani tavukların nasıl evcilleştirildiğini
halkına öğrettiği bilinen bir tarihsel bir olaydır.
        ARISTO, M.Ö. 384- 322 yıllarında yumurtayla uğraşmış ve hatta
kendi vücut ısısından yaralanarak koltuk altı çukurlarında
yumurtadan civciv çıkarmayı başarmıştır.
        Aristo, yapay kuluçkacılığın Mısır’da M.Ö 400 yıllarında
uygulandığını, Mısır’daki gezisinde gübre yığınları
içerisinde yumurtadan civciv çıkarıldığını gördüğünü,
bunun ilk ticari kuluçkacılık olabileceğini yazmaktadır.
        Yine Aristo’nun yazdıklarına göre; Sicilya’nın “SYRACUSE”
şehrinde bir adam, kıtıktan yapılmış yatağın altındaki
toprağa yumurtaları gömerek sızıncaya kadar şarap içip,
yumurtaların üzerine yatarak kuluçkacılık faaliyetinde
bulunmuştur.
        Aristo, bu ticari ve suni kuluçkacılık öncüsünü “Siragüs
Ayyaşı” olarak anmaktadır.
Kuluçkacılık konusundaki araştırmacılar; 1854 yıllarında
Filipin’lerin çok geniş miktarda ördek yetiştiriciliği
yaptıklarını saptamışlardır. Kuluçkacılık işlerinde  Siragüs
Ayyaşı tipinde işçiler çalıştırdıklarını hayretle
görmüşlerdir.
TIME Dergisinin, 1951 mayıs sayısında yazıldığına göre, Güney
Afrika’da deve kuşu tüyü ticaretinin büyük rabet gördüğü
devirlerde yumurtaların kuluçkaya yatırılmalarında yerli kızlar
ihtiyacı karşılamak üzere nöbetle görev almaktaydılar.
        Yakıt kullanmak suretiyle kuluçkacılık da; Çinliler, M.Ö 246-207
yıllarına kadar
uzanan çok eski zamanlarda gübre, saman, kömür, ve bunlara benzer
yakıtlardan yararlanmışlardır. Daha sonraları Hz. Musa zamanında
Nil vadisinde de uygulanmış ve yılda 15 – 20 milyona yaran civciv
çıkarılmıştır. Bunlar bir çeşit “Ticari Kuluçka Evleri”
olarak bu iş yürütmüşlerdir.
        1.3.2 Makine İle Kuluçkacılık
Kuluçkadaki doğal ortamlar örnek alınarak sıcak su veya sıcak
hava dolaşımı sağlamak suretiyle kuluçkacılık da  ilk makine
uygulaması başlamış, bu gün elektrik enerjisinden yararlanılarak
en geniş, büyük ve teknolojik mekanizasyon uygulanmaktadır.
        1.3.2.1 Makine ile Kuluçkacılığın Yararlıkları
1. Temiz ve otomatik olarak çalışmaları ile külfetten insan
gücünden tasarruf sağlarlar.
2. İyi damızlık ve kuluçkalık yumurtalardan çok yüksek
randımanlı ve sağlıklı civciv
üretimi almakla kazanç artar. Bunu da kuluçka makinesi ile sağlamak
mümkündür.      3. Özellikle damızlık ırk ve civcivler iklim ve
yetiştirme ortamlarına en uygun olarak
üretilir. Bütün yıl boyu civciv üretilebilir .
4. Yumurta veya etlik civciv üretimi ihtiyaç oranında yapılarak
pazarlama
zorunluluklarını, darlık veya aşırı bolluğu önlemek olasıdır.
5. Her türlü hastalık ve parazitlerden korunmuş civciv
çıkarılmasını ve üretimini sağlar.
        1.3.2.2Makine ile Kuluçkacılığın Tarihçesi
Doğal kuluçkacılığın yapay kuluçkacılığa dönüşmesindeki
tarihsel gelişme; daha sonraları mekanizasyona geçiş ile günün
modern tekniğini paralel olarak “Elektronik
Makineleşme” haline gelmiştir.
Bu günkü ortamda gereksinmeleri karşılayacak bir değeri olmayan
ilk kuluçka
makinesini bir araştırma için 1745 yılında Fizik Bilgini REOMUR
tarafından yapılmıştır.
1837 yılında bir eczacı olan BAUMAYER , Almanya’da biraz daha
gelişmiş makineyi yapmıştır. İlk sıcak su dolaşımlı makine
ise, 1875 yılında Fransa’da ROİLLER ve ARNOULT tarafından
yapılmıştır. Bir müddet sonrada bu tip makineyi  VOITTELLER ve
WENGER daha da geliştirmiştir.
1910 yıllarından itibaren sıcak hava dolaşımlı ve masa tipi
makinelerin üretimine geçilmiş,  elektrik enerjisinden yaralanma
olanaklarının artmasından sonra da dolap tipi ve sıcak hava
dolaşımlı olan makineler; dolap pervaneli ve kanat pervaneli olarak
imal edilmeye başlanılmıştır.(KAFALILAR, M.FETHİ, 1983.)
        1.4  Kuluçkacılığı Etkileyen Faktörler
        1.4.1 Çevre Faktörleri
İyi kümes, iyi besleme, güneş ve hareket  yumurtaların tohumluluk
derecesini artırır. Tohumla yumurta elde etmek için en uygun kümes
sıcaklığı 19°C ’dir. Damızlık yumurtalar sağlam bünyeli
hayvanlardan alınmalıdır. Damızlık tavuklar iyi beslenmeli
rasyonlarına  mutlaka kaliteli mineral madde ve vitamin premiksi
kullanılmalıdır.
        1.4.2 Kuluçkalık Yumurtaların Muhafazası
Temiz yumurta alabilmek için folluk içine serilecek yataklık
yumuşak, kuru, tozsuz, küfsüz ve nem çekici özellikte olmalıdır.
Kirli ve yaş almamalıdır. Normalde kuluçkalık yumurtalar  günde
en az 4 defa, yüksek ve düşük sıcaklıklarında 5-6 defa
toplanmalıdır.
Yumurta muhafaza odası iyi havalandırılmalıdır. Yumurtalar direkt
güneş ışığı gelmeyen loş bir odada muhafaza edilmelidir.
Damızlık yumurtalar sarsılmamalıdır. Çünkü sarsılma sonucu
sarıyı ortada tutan şalaza koparak yumurta sarısının ve akının
gevşemesine sebep olur.
        1.4.3 Kuluçkalık Yumurtaların Dezenfeksiyonu
Kuluçkada hastalık etmenleri ile bulaşmış yumurta bulunursa,
diğer yumurtaların ve çıkan civcivlerin de hastalık etmenleri ile
bulaşma ihtimali ortaya çıkar.
Toplanan yumurta bir defada alacak bir dolap yapılır, dolap içine
yumurtalar konur ve yumurtalar fümigasyon tabi tutulur. Fümigasyon
süresi 20 dakika olmalıdır. Yumurtalar açık tel sepetlerde fümige
edilebilir. Bu tür dezenfeksiyon sonucu çıkış gücünün %5 daha
fazla olduğu görülmüştür. Dezenfeksiyonun yeterli olabilmesi
için fümigasyon odasının 1m  hava hacmine 35 cc %37’lik
formaldehit ve 18 gr potasyum permanganat hesaplanmalı, oda
sıcaklığı 20-24°C olmalı ve %75 rutubetli ortamda 20 dakika devam
etmelidir.
        1.4.4 Kuluçkalık Yumurtaların Özellikleri
Genç tavuklarda ilk 40 günlük, tüy dökümünden çıkmış
tavukların ilk 5 günlük yumurtaları  kuluçkada
kullanılmamalıdır. Yeni horoz katılmış sürülerden en erken 7
gün ortalama 10 gün sonraki yumurtalar kullanılır. Depoda 3 hafta
kadar bekleyen yumurtalar civciv çıkarma kabiliyetini kaybetmese de
verim çok düşük olur. En iyi netice en fazla 7 gün bekleyen
yumurtalardan alınır.
        Çatlak, kırık, pis, ince kabuklu, içinde kan pıhtısı olan,
yıkanmış boğumlu, dalgalı pürüzlü, çok uzun, yuvarlak ve
çıkıntılı yumurtalar kuluçkada kullanılmamalıdır. Yapılan
araştırmalar anormal yumurtalardan %33.8 nispetinde civciv
alınırken, normal yumurtalardan % 80’nin üzerinde civciv
alındığı ve normal yumurtaların randımanı     % 70-75
etkilendiği tespit edilmiştir.
        1.4.5 Kuluçka Odası Çevre Koşulları
        Kuluçka makinesinin bulunduğu oda sıcaklığı 18-20°C arasında
olmalıdır. Odanın nispi nemi %50 olmalıdır. Sıcaklığın
22°C’den fazla olması istenmez. Yumurta konmadan önce kuluçka
makinesinin gerekli bakımı yapılmalıdır. Yumurtayı koymadan 3
gün önce makine çalıştırılmalı, sıcaklık,  rutubet ve
havalandırma ayarlanmalıdır. Güneş ışınları doğrudan makineye
ve civcivlere gelmesi engellenmelidir.
        1.4.6 Kuluçka Makinesi Çevre Koşulları
        Kuluçka makinesinin çerce koşulları dört temel prensibe
dayalıdır. Bunlar, ısı, nem, havalandırma ve çevirmedir.
►     Isı: Gelişim ısısı 37.8- 38.0°C olmalıdır.
İnkübatörlerde (Ön gelişme) sıcaklık derecelerindeki
değişmelerin önerilen sıcaklık değerlerinin dışına
çıkmasıyla emriyonal büyüme ve gelişmede bazı aksaklıklar
meydana gelir.
►     Nem: Gelişme bölümünde nispi nem %55-60, ıslak termometre
82-86°F olmalıdır. İnficar çıkış bölümünde nispi nem %
70-74, ıslak termometre 92-94°F olmalıdır. Nem azlığı 18.
günden önceki ölümlere, nem fazlalığı ise 18. günden sonraki
ölümlere neden olur.
►     Havalandırma: 1000 yumurta için 57 m  temiz havaya ihtiyaç
vardır. Bunun için kuluçka odası iyi havalandırılmalıdır.
Gelişim kısmında hava deliklerinin ¼ açılmalıdır. Çıkış
kısmında ise hava deliklerinin tamamı açılmalıdır. Kuluçka
makinesinde oksijen %21, CO  %0.3-0.4 olmalıdır. Kuluçkada yumurta
tarafından emilen oksijenin takviyesi ve yeni yumurta tarafından
üretilen CO  ve su buharının atılması için havalandırma gerekir.
Ön gelişme  ve çıkış makinelerinde bulunan fan vb düzenekler
havalandırmayı sağlar.
►     Çevirme: Gelişen embriyonun yumurta kabuğuna yapışarak
ölmesini engellemek için, yumurtaların İnkübasyon sırasında 19.
güne kadar düzenli olarak çevrilmesi gerekir.Yumurtalar 45˚ sağa
ve 45˚ sola çevrilerek toplam 90˚ çevrilirler.Çevirme işlemi
saate bir veya günde en az 6 defa yapılmalıdır.(ERGÜN,N. AĞUSTUS
2003)
Çıkış: İnkübasyon periyotları tamamlanan yumurtalar çıkış
makinelerine, kuluçka süresinden türlere göre 2-3 gün önce
konulur.Çıkış makinesinde sıcaklık daha düşük ve oransal nem
biraz daha yüksektir.
Çizelge 1.1 Kuluçka makinelerinde farklı yumurta çeşitleri için
kuluçka süreleri ve optimum çevre koşulları Y.Yıldız,
“Hayvancılıkta Mekanizasyon”. Çukurova Üniv. Ziraat Fak.
Yayınları no : 84
BN : Bağıl nem,  t: Sıcaklık
          Tavuk        Hindi      Ördek        Kaz        Bıldırcın
Kuluçka süresi
 (gün)
      21          28             28           28-34        17
Ön gelişme
süresi (gün)
     18-19      25             25          25-31        14-15
Çıkış süresi
(gün)
       2-3         3              3            3-4             2-3
Ön
Gelişme (t, oC)
      37.6       37.4          37.5       37.4           37.4
Ön
gelişme (%BN)
     50-60     50-60        50.60     50-60         50-60
Çıkışta
(t, oC)
     37.2       36.9           37.1       36.9           37.2
Çıkışta
(%BN)
    70-80     70-80         70-80     70-80         70-80
Kuluçka süresi kanatlı hayvan türüne göre değişmekle birlikte
bu süre tümünde iki aşamaya ayrılmaktadır. Birinci aşama “ Ön
gelişme” , ikinci aşama “Çıkış” olarak
adlandırılmaktadır. Ön gelişme aşamasında yumurtaların
çevrilmesi zorunlu iken daha kısa gerektiren ikinci aşamada
yumurtaların çevrilmesine gerek yoktur.
2. MATERYAL VE YÖNTEM
Dolaplı tip olarak tasarlanan kuluçka makinesinin kabini için
yeterli ısı izolasyonu yapılmış olması nedeniyle buzdolabı
kabini kullanılmıştır. Makinede ön gelişme ve çıkış
üniteleri aynı anda düşünülmüş ve bir makinede
sağlanmıştır. Makinenin elektronik donanımı Şekil 2.1. de
verilmiştir.
 Şekil 2.1.  Kuluçka makinesinin elektrik şeması
Bu çalışmada yapılan makinede kullanılan malzemeler ise;
Buzdolabı kabini
Üç bölmeli raf
Su tablası
İki adet 100 watt GLS ampul
Bir adet dijital termostat
Bir adet zaman rölesi
Bir adet adaptör
Bir adet iki zamanlı elektrik devresi
Bir adet iki zamanlı çevirme motoru
Bir adet fan
İki adet swic (siviş)
Şekil 2.2. Kuluçka makinesinde kullanılan elektronik devreler.
2.1.Buzdolabı kabini: Yeterli ısı izolasyonu olduğu için buz
dolabı kasası kollanılmıştır.
2.2.Bölmeli Raf: Yumurtaların ilk konulduğu andan itibaren çıkış
anına kadarki tüm gelişmelerini sürdürdüğü bölmedir.
Çalışmada 3 tane hareketli raf kullanılmıştır.
2.3.Su Tablası: Kuluçka makinesinde bulunan yumurtaların nem
ihtiyacını karşılamak için 35 x 25 cm ebatlarında yüzey alanı
bulunan bir tabla konulmuştur.
2.4.GLS Ampul: Kuluçka makinesinde bulunan yumurtaların embriyonal
gelişmelerini sürdürmeleri için istenilen sıcaklıkları
karşılamak için iki adet 100 watt’lık  GLS ampul
kullanılmıştır.
2.5.Dijital Termostat: Kuluçka makinesinin temel prensiplerin den olan
 ısının ayarlanması ve istenilen aralıklarda ısıtıcıyı açıp
kapamak için kullanılmıştır.
 2.6.Zaman Rölesi: Kuluçka makinesindeki çevirme motoruna istenilen
aralıklarda elektrik vermek için kullanılmıştır. Bu sayede,
yumurta konulan rafları çevrilmesi sağlanmıştır.
2.7.Adaptör: Kuluçka makinesine gelen 220 volt elektriği 12 volt’a
düşürmek için kullanılmıştır.
2.8.Elektrik Devresi: Zaman rölesinden gelen elektriği, çevirme
motoruna ( + -) ve (- +) olarak vermek için kullanılmıştır. Bu
sayede yumurta raflarının dönme açısı ayarlanmıştır.
2.9.Çevirme Motoru: Elektrik devresinden almış olduğu enerjiyi
güce çevirerek yumurta raflarını çevirmesi için
kullanılmıştır.
2.10.Fan: Kuluçka makinesinde havalandırmayı sağlamak için
kullanılmış ve 220 volt la çalışmaktadır.
2.11.Swic(siviş): Kuluçka makinesindeki rafların istenilen açıya
gelince elektriği kesmek için kullanılmıştır. Bu çalışmada iki
adet swic kullanılmıştır.
Şekil 2.3 Kuluçka makinesının genel görünüşü
Şekil 2.4 Kuluçka makinesinin iç görünüşü
Şekil 2.5 Kuluçka makinesinin elektronik ve mekanik bir görünüşü
3. BULGULAR VE TARTIŞMA
Kuluçka makinesinde kabin olarak kullanılan buz dolabı kabinleri
yeterli ısı izolasyonuna sahip olduklarında ısıtıcı olarak
kullanılan 100 W’lık GLS lambanın verdiği ısı yeterli
bulunmuştur. Çalışma sırasında yapılan incelemelerde,
termostatın ayarlanan 37.2 oC sıcaklığını koruduğu (ısıtıcı
olarak kullanılan lambanın sürekli olarak yanmadığı)
saptanmıştır. Kullanılan termostat oC birimine ayarlı olduğundan
 0.3oC hassasiyete sahiptir.
Kabin içi havasının bağıl nemi higrometre ile kontrol edilip (ön
gelişmede) %55-%65 olarak saptandı. Bu fark ise su kabının
alanını değişmesi ve havalandırma deliklerinin ayarlanması ile
düzenlene bilmektedir.
Yumurtaların çevrilmesi ise ayarlanabilir zaman rölesinin elektronik
devreye iki saatte bir elektrik vermesi ile çevirme motorunun saat
yönün de ve tersi yönde çalışmasını sağlamaktadır. Üst
taraftaki rafa bağlı olan bir mekanizma ile kabine monte edilmiş
sivişler yardımı ile 45o lik açı sağlandığında elektriği
kesmektedir.
Çizelge 3.1. Yapılan çalışmada kuluçka  makine ve kuluçka
performansı.
Makine performansı     Toplam  Çıkan
Civciv  Embriyo
 Ölümü       Dölsüz
Yumurta
Tavuk Yumurtası (Adet)  120      99      8       12
Bıldırcın Yumurtası (Adet)   150      109     14      27
Kuluçka
Performansı    Kuluçka
Randımanı (%) Çıkış Gücü
       (%)
Tavuk yumurtası                 80              90
Bıldırcın yumurtası          82              89
Kuluçka randımanı kanatlı hayvan türlerine göre değişmekle
birlikte makine performansının da etkisi vardır.
4.SONUÇ
Ülkemizin büyük paralar vererek ithal ettiği kuluçka makinelerini
ancak büyük işletmeler satın alabilmektedir. Küçük aile
işletmelerinin büyük çoğunluğu böyle bir makineyi satın alması
mümkün olmadığı gibi lüzumu da yoktur. Hâlbuki ülkemizde
küçük aile işlemelerinin özellikle de kırsal kesimde
yaşayanların sayısı azımsanmayacak durumdadır. Kırsal kesimde
yaşayan insanlar ihtiyaç duydukları civcivleri büyük işletmelerin
yetiştirme dışı hayvanlarının pazardan satın alınması veyahut
kendilerine ait olan hayvanların doğal kuluçkaya yatırılması ile
elde edilen civcivlerden sağlamaktadırlar.
Bu çalışma neticesinde elde edilen kuluçka makinesi küçük aile
işletmesi için yeterli sayılabileceği gibi bakım ve yedek
parçaları piyasadan rahatlıkla temin edilebilmektedir. Diğer
taraftan, söz konusu makinenin bakımı kolay olduğundan piyasadaki
iyi bir elektrikçi veya elektrik tecrübesi olan birileri bakımı
kolayca yapabilir. Bu makinenin bugünkü mal oluş değeri 500 YTL
civarındadır.
Bu tip bir kuluçka makinesine sahip olabilecek bir aile işletmesi hem
büyük işletmelerin damızlık değeri olmayan yetiştirme dışı
hayvanları satın alma zorunda kalmayacaklar, hem de ellerinde
bulundurdukları hayvanların doğal kuluçkadan ve devamındaki
çıkıştan sonra civcivleri büyütmeden dolayı uzun süren verimsiz
dönemi kısaltılmış olacaktır. Dolayısıyla gurk olma
geciktirildiği için hayvan başına alınacak yumurta verimi
artacaktır.
Bu çalışmada elde edilen verilere dayanılarak, hurdaya ayrılmış
buzdolabından tasarlanıp yapılan söz konusu kuluçka makinesi
küçük çaplı bir aile işletmesinin gereksinimini karşılayacak
şekilde olduğu söylenebilir.
KAYNAKLAR
Çizelge 1.1 Kuluçka makinelerinde farklı yumurta çeşitleri için
kuluçka süreleri ve optimum çevre koşulları Y.Yıldız’ dan.
“Hayvancılıkta Mekanizasyon”. Çukurova Üniv. Ziraat Fak.
Yayınları no : 84
Ergün,N.Hasad Hayvancılık dergisi  2003. 27-29
Kafalılar, M.Fethi. Kuluçka Makineları ve Kuluçkacılık 1983. T.C.
Tarım ve Orman bakanlığı  Ziraat İşl. Gen. Müd. Mesleki Kitaplar
serisi NO: 1983-1. Ankara. 9-18.
Ek 1
AMATÖR BİR KULUÇKA MAKİNESİ TASARIMI1
BİLAL H. DOĞAN2*                              BÜNYAMİN SÖĞÜT3
2 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 4.
sınıf Öğrencisi, Van
3 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü,
danışman öğretim üyesi, Van
ÖZET
Buzdolabı kasası ve diğer basit donanımlar kullanılarak, düşük
sayıda gereksinimleri karşılamak için kombine tip amatör bir
kuluçka makinesi tasarımı ve uygulaması amacıyla yapılan bu
çalışmada, ısı ayarı termostatla,  çevirme zaman sayacı ile
otomatik olarak kontrol edilmiştir. Nem, tabana yerleştirilen su
kabı ile, havalandırma ise devamlı dönen 13 cm çaplı fan
yardımı ile sağlanmıştır. Isıtma için 2 adet 100 watt gücünde
küresel ampul kullanılmıştır. Makine 120 adet tavuk ve 460
bıldırcın yumurta kapasiteli yapılmıştır. Makine rafları 3
tabla olacak şekilde tasarlanmıştır.
Kuluçka makinesine konulan 120 adet yumurtasından 96 adet civciv
çıkmıştır. 8 adet gelişmesini tamamlamış fakat çıkamayan
civciv olmuştur. 14 adet yumurtanın dölsüz olduğu belirlenmiştir.
Makineden çıkan civcivler arasında morfolojik anormallikler
gözlenmemiştir. Bu bilgiler ışında; kuluçka randımanı % 80,
çıkış gücü % 90 olarak hesaplanmıştır.
Bu çalışmada elde edilen verilere dayanılarak, hurdaya ayrılmış
buzdolabından tasarlanıp yapılan söz konusu kuluçka makinesi
küçük çaplı bir aile işletmesinin gereksinimini karşılayacak
şekilde olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler, Kuluçka makinesi, kuluçka randımanı, çıkış
gücü
GİRİŞ
         Bilindiği üzere, kanatlı hayvan gurubuna giren tavuk,
ördek, kaz ve kuşların soylarını üretmek için gösterdikleri
doğal ve fizyolojik özelliğe ‘Kuluçka’, civcivlerin yumurtayı
çatlatıp içerisinden canlı bir varlık olarak çıkması için
geçen zamana da ‘Kuluçka Süresi’ denir. Verim yönünden ileri
derecede ıslah edilmemiş kanatlı kümes hayvanlarında
yumurtalarını soy devamlılığını sağlamak için verdikten sonra
‘Kuluçka veya ‘Gurk’ olurlar. Karınlarının altındaki
tüyleri dökerler, yumurtalarının üzerlerine yatarak büyük bir
sabır, titizlik ve hırçınlıkla kuluçka sürelerini tamamlayarak
yavrularının çıkmasını doğal kuluçkayla sağlarlar[1].
Ekonomik oluşu ve insan sağlığı açısından uygunluğu nedeniyle,
kanatlı hayvan üretimi giderek endüstriyel bir sektör haline
gelmiştir. Etinden ve yumurtasından yararlandığımız kanatlı
hayvanlar içinde üretim ve tüketim hacmi bakımından tavukçuluk
büyük bir paya sahiptir. Ancak, yakın gelecekte hindi, ördek, kaz,
bıldırcın, deve kuşu vb. kanatlı hayvanların üretimi de
yaygınlaşarak gıda üretiminde önemli paylara sahip olabilecektir.
Kanatlı hayvan üretiminin ilk ve en önemli aşamasını döllü
yumurtadan civciv üretilmesi oluşturmaktadır. Civciv embriyosu
gelişimini yumurta içinde depolanan besin maddelerini kullanarak
yumurta içinde tamamlar. Yumurtadan civciv üretimi, kısaca
“Kuluçka makinesi” olarak adlandırılan kuluçka makineleriyle
yapılmaktadır. Kuluçka makinelerinde, doğal kuluçka koşulları
oluşturarak yumurtadan civciv çıkması sağlanmaktadır[2]
Bu koşullar kuluçka süresince sabit olmayıp farklı değerlerdedir
(Toblo1) ve şöyle sıralanabilir.
1.      Sıcaklık (36.9oC….37.6oC ),
2.      Ortam havası bağıl nemi (%50…%80),
3.      Ortam havasının O2 ve CO2 oranı,
4.      Yumurtaların düzenli olarak çevrilmesi (döndürülmesi)
Çizelge 1. Kuluçka makinelerinde farklı yumurta çeşitleri için
kuluçka süreleri ve optimum çevre koşulları [3]
BN : Bağıl nem  t: Sıcaklık
          Tavuk        Hindi      Ördek        Kaz        Bıldırcın
Kuluçka süresi
 (gün)
      21          28             28           28-34        17
Ön gelişme
süresi (gün)
     18-19      25             25          25-31        14-15
Çıkış süresi
(gün)
       2-3         3              3            3-4             2-3
Ön
Gelişme (t, oC)
      37.6       37.4          37.5       37.4           37.4
Ön
gelişme (%BN)
     50-60     50-60        50.60     50-60         50-60
Çıkışta
(t, oC)
     37.2       36.9           37.1       36.9           37.2
Çıkışta
(%BN)
    70-80     70-80         70-80     70-80         70-80
Kuluçka süresi kanatlı hayvan türüne göre değişmekle birlikte
bu süre tümünde iki aşamaya ayrılmaktadır. Birinci aşama “ Ön
gelişme” , ikinci aşama “Çıkış” olarak
adlandırılmaktadır. Ön gelişme aşamasında yumurtaların
çevrilmesi zorunlu iken daha kısa gerektiren ikinci aşamada
yumurtaların çevrilmesine gerek yoktur.
Ön gelişme aşamasında yumurtaların düzenli aralıklarla
çevrilmesi yumurtaların içine kondukları özel yumurta sepetleri
(raflar) nin yataya nazaran zıt yönlerde olmak üzere yaklaşık
42-45o açılarla döndürülerek eğilmesiyle saplanmaktadır.
Böylece iki konum arasındaki fark 84-90o bulmaktadır.
Yumurtalar döndürülmez ise Tablo 1. verilen optimum koşullar
sağlansa bile gelişmekte olan embriyonun yumurta zarına yapışarak
kan damarlarının tıkanması sonucu öldüğü bilinmektedir. Ancak
kuluçkanın ön gelişme aşamasında yumurtaların çevrilmesi
ihtiyacının asıl nedeninin gelişen embriyonun atıklarının
uzaklaştırılması ve taze gıda ile buluşturulması olduğu
bilinmektedir. Bu yüzden yumurtalar günde en az üç defa
çevrilmelidir. Yumurtaların yatay konumda sadece bir yönde
döndürülmelerinin yeterli olmadığı, bu nedenle dikey olarak
dizilip her iki yönde döndürülmesi gerektiği belirtilmiştir [4].
Yumurtaların belirtilen konumda çevirme açıları ve çevirme
periyotları konusunda farklı araştırma sonuçları bulunmaktadır.
Bazı araştırmalarda günde 4–6 kez 90o çevirmenin uygun olduğu
bazılarında ise 105o ve hatta 180o çevirme açılarına
rastlanmaktadır [5–6].
Yumurta rafları, aralarında kolayca hava sirkülâsyonu olacak
şekilde düzenlenmeli ve yumurtalara yeterli oksijen ulaşmalıdır.
Embriyo gelişimi için yeterli bir oksijen gerekir. Bu nedenle
kuluçka makinesine temiz hava girişine uygun tasarım
yapılmalıdır. Embriyo gelişiminin son dönemlerinde CO2 nin ortaya
çıkışı arttığından havalandırma bu dönemde daha da önem
kazanmaktadır [7]. Çok fazla havalandırma bağıl nemi düşürür,
çok az havalandırma ise embriyo gelişimi için yeterli oksijeni
sağlayamaz.
Kuluçka süresince ön gelişme döneminde ortalama %55 bağıl nem
yeterli iken çıkış döneminde daha fazla bağıl nem olmalıdır.
Kuluçka makinesi içindeki gerekli bağıl nemi sağlayabilmek için
kabin içine uygun bir yere ağzı açık yayvan bir su kabı bulunur.
Su kabının açık alanı (buharlaşma alanı) ortalama yumurta
sepetinin %10’nu kadar olmalıdır. Kuluçka süresince yumurtadan su
kaybı olmalıdır. Kuluçka süresi sonunda yumurtadan su kaybı
nedeniyle oluşan ağırlık kaybı %15’e kadar çıkabilir. Bu
normal bir değerdir. Fazla ağırlık kaybı kabin için nem
oranının düşük, daha az ağırlık kaybı ise nem oranının fazla
olduğunu gösterir.
Ülkemizde kullanılan kuluçka makinelerinin büyük çoğunluğu
ithal edildiğinden pahalı ve ekonomimize zarar vermektedir. Yerli
yapım az olduğu gibi konuyla ilgili araştırmada azdır. Son
yıllarda elektronik kontrol sistemlerindeki gelişmelere bağlı
olarak kayda değer bazı çalışmalar yapılmaktadır. Yapılan bir
çalışmada mikro kontroller tabanlı otomatik bir kuluçka makinesi
ortaya koymuştur [8]. Bu makinede yumurta sepetleri ayarlanabilir
zaman aralığında 12 V DC motorla döndürülmüştür.
Bu çalışmada, buzdolabı kasasının çok ucuz ve yalıtımının
iyi olmasından dolayı, ekonomik değerini kaybetmiş ve hurdaya
ayrılmış olan buzdolabı kasası ve diğer basit donanımlarla
birlikte, düşük sayıda gereksinimleri karşılamak için kombine
tip amatör tek fazlı elektrikle çalışa bilen bir kuluçka makinesi
tasarımı ve uygulaması amaçlanmıştır.
MATERYAL VE YÖNTEM
Dolaplı tip olarak tasarlanan kuluçka makinesinin kabini için
yeterli ısı izolasyonu yapılmış olması nedeniyle buzdolabı
kabini kullanılmıştır. Makinede ön gelişme ve çıkış
üniteleri aynı anda düşünülmüş ve bir makinede
sağlanmıştır. Makinenin elektronik donanımı Şekil 1. de
verilmiştir.
   Şekil 1.  Kuluçka makinesinin elektrik şeması
Bu çalışmada yapılan makinede kullanılan malzemeler ise;
Buzdolabı kabini
Üç bölmeli raf
Su tablası
İki adet 100 watt GLS ampul
Bir adet dijital termostat
Bir adet zaman rölesi
Bir adet adaptör
Bir adet iki zamanlı elektrik devresi
Bir adet iki zamanlı çevirme motoru
Bir adet fan
İki adet swic (siviş)
Şekil 2. Kuluçka makinesinde kullanılan elektronik devreler.
BULGULAR VE TARTIŞMA
Kuluçka makinesinde kabin olarak kullanılan buz dolabı kabinleri
yeterli ısı izolasyonuna sahip olduklarında ısıtıcı olarak
kullanılan 100 W’lık GLS lambanın verdiği ısı yeterli
bulunmuştur. Çalışma sırasında yapılan incelemelerde,
termostatın ayarlanan 37.2 oC sıcaklığını koruduğu (ısıtıcı
olarak kullanılan lambanın sürekli olarak yanmadığı)
saptanmıştır. Kullanılan termostat oC birimine ayarlı olduğundan
 0.3oC hassasiyete sahiptir.
Kabin içi havasının bağıl nemi higrometre ile kontrol edilip (ön
gelişmede) %55-%65 olarak saptandı. Bu fark ise su kabının
alanını değişmesi ve havalandırma deliklerinin ayarlanması ile
düzenlene bilmektedir.
Yumurtaların çevrilmesi ise ayarlanabilir zaman rölesinin elektronik
devreye iki saatte bir elektrik vermesi ile çevirme motorunun saat
yönün de ve tersi yönde çalışmasını sağlamaktadır. Üst
taraftaki rafa bağlı olan bir mekanizma ile kabine monte edilmiş
sivişler yardımı ile 45o lik açı sağlandığında elektriği
kesmektedir.
Kuluçkaya makinesine konulan 120 adet tavuk yumurtasından 96 adet
civciv çıkmıştır. 8 adet gelişmesini tamamlamış fakat
çıkamayan civciv olmuştur. 14 adet yumurtanın dölsüz olduğu
belirlenmiştir. Makineden çıkan civcivler arasında morfolojik
anormallikler gözlenmemiştir. Bu bilgiler ışığında; kuluçka
randımanı % 80, çıkış gücü % 90 olarak hesaplanmıştır.
150 adet bıldırcın yumurtasında yapılan denemede ise kuluçka
randımanı KR= %82 ve çıkış gücü ise ÇG=% 89 olarak saptandı.
SONUÇ
Ülkemizin büyük paralar vererek ithal ettiği kuluçka makinelerini
ancak büyük işletmeler satın alabilmektedir. Küçük aile
işletmelerinin büyük çoğunluğu böyle bir makineyi satın alması
mümkün olmadığı gibi lüzumu da yoktur. Hâlbuki ülkemizde
küçük aile işlemelerinin özellikle de kırsal kesimde
yaşayanların sayısı azımsanmayacak durumdadır. Kırsal kesimde
yaşayan insanlar ihtiyaç duydukları civcivleri büyük işletmelerin
yetiştirme dışı hayvanlarının pazardan satın alınması veyahut
kendilerine ait olan hayvanların doğal kuluçkaya yatırılması ile
elde edilen civcivlerden sağlamaktadırlar.
Bu çalışma neticesinde elde edilen kuluçka makinesi küçük aile
işletmesi için yeterli sayılabileceği gibi bakım ve yedek
parçaları piyasadan rahatlıkla temin edilebilmektedir. Diğer
taraftan, söz konusu makinenin bakımı kolay olduğundan piyasadaki
iyi bir elektrikçi veya elektrik tecrübesi olan birileri bakımı
kolayca yapabilir. Bu makinenin bugünkü mal oluş değeri 500 YTL
civarındadır.
Bu tip bir kuluçka makinesine sahip olabilecek bir aile işletmesi hem
büyük işletmelerin damızlık değeri olmayan yetiştirme dışı
hayvanları satın alma zorunda kalmayacaklar, hem de ellerinde
bulundurdukları hayvanların doğal kuluçkadan ve devamındaki
çıkıştan sonra civcivleri büyütmeden dolayı uzun süren verimsiz
dönemi kısaltılmış olacaktır. Dolayısıyla gurk olma
geciktirildiği için hayvan başına alınacak yumurta verimi
artacaktır.
Bu çalışmada elde edilen verilere dayanılarak, hurdaya ayrılmış
buzdolabından tasarlanıp yapılan söz konusu kuluçka makinesi
küçük çaplı bir aile işletmesinin gereksinimini karşılayacak
şekilde olduğu söylenebilir.
REFERANSLAR
[1]  Söğüt, B. Ve H. Yumak, 2003. III. GAP  ve Sanayi Kongresi,
18-19 Ekim 2003. Diyarbakır.
[2]  G.Yavuzcan. “İçsel Tarım Mekanizasyonu”. Ankara Üniv.
Ziraat Fak. Yayınları no : 871, Ankara, 144s.
[3] Y.Yıldız, “Hayvancılıkta Mekanizasyon”. Çukurova Üniv.
Ziraat Fak. Yayınları no : 84, Adana, 253s.
[4]  H.R. Wilson, “İncubation and Hatching of Ratities”
http://edis.ifas.ufl.edu/pdffiles/ps/ps00600.pdf
[5]  http://www.ejpan.media.pl/
[6]  http://www.chinaprairie.com/
[7]  J.L. Skinner, “How to Operate Small İncubators”
http://www.uwex.edu/ces/pubs/pdf/A322.PDF
[8]  C.Aksel, “Yumurta Kuluçka Makinası Üretimi”
http://www.ktemo.org/dwloads/cac2s4.pdf


tavuk   hindi ördek   bıldırcın   keklik   sülün   kaz tavus
Güvercin kanarya Kuluçka Makinesi Verimi Arttırma Verim fire zarar
« Son Düzenleme: 22 Kasım 2011, 20:07:49 Gönderen: Hacı Hüseyin KILINÇ »
İnsanları Hayvanları Doğayı Sevelim Sevdirelim
Hacı Hüseyin KILINÇ - 1975 - Eskişehir


Çevrimdışı Osman KURT

  • Administrator
  • *****
  • İleti: 8 588
  • Yer: Diyarbakır-Eskişehir
Hemşerim paylaşım için teşekkürler.Bir ara bende kuluçka makinesinde civciv çıkartmak için uğraşmıştım ama verim çok düşüktü sinirlerimi bozdu bende bir daha düşünmedim bile ;)
Osman KURT
Diyarbakır-Eskişehir
1981- B Rh (+)
kurt.osman26@gmail.com

Çevrimdışı Mahmut LİMNİLİ

  • Mahmut Limnili
  • Administrator
  • *****
  • İleti: 4 574
    • Kurzhaar
  • Yer: Foça - 1964
Hüseyin paylaşım için teşekkürler...
Mahmut Limnili - FOÇA -1964 - 0.532.4422170   www.kurzhaarmahmut64.com   www.mahmut64.com 
   


Çevrimdışı Mahmut KAPLAN

  • Moderator
  • *****
  • İleti: 4 155
  • Avcılık Bir Tutkudur..
  • Yer: Edirne
paylaşım için teşekkürler...


Mahmut KAPLAN - 1982 - EDİRNE

Çevrimdışı Sami TİRYAKİ

  • Aktif Üye
  • **
  • İleti: 68
  • Spartakus
  • Yer: Babaeski
Merhaba,

Öncelikle Paylaşım İçin Teşekkürler,Kuluçka Makinası Yapmaya Bende Bi Ara Özenmiştim Sonuç Hüsran Olunca Üstüne Gitmedim, Yaşadığım Yere 2 Dakika Uzaktıkta Köyde Oturan Biri Bu İşi Büyük Bir Başarıyla Gerçekleştiriyor,Çok Hassas ve Önemli Bir İş,Isıda veya Nemde Yapıcağınız Ufak Bir Değişiklik Yumurtanın İçinden Çıkmasına Sayılı Günler Kala Olan Hayvanların Telef Olmasına Neden Olabiliyor,Bu Yüzden Makinayı Yapmadan Önce Oldukça Araştırmak Bilgi Sahibi Olmak Gerekiyor,Yoksa 10'larca veya 100'lerce Havyanın Poposunda Yumurta Sarısıyla Ölmesini Görmek İçten Bile Değil...
Babaeski/Kırklareli-1989 - 544 950 10 81

Çevrimdışı Öner PEKŞİRİN

  • Öner PEKŞİRİN
  • Teknik Admin
  • *****
  • İleti: 4 188
  • Avcı avını iyi tanıyandır...
  • Yer: İZMİR/Balçova
Paylaşım için Teşekkürler...
Öner PEKŞİRİN - 1983 - İzmir/Balçova 
Tel : 0506 587 42 87

opeksirin@hotmail.com

Çevrimdışı Hacı Hüseyin KILINÇ

  • Administrator
  • *****
  • İleti: 7 636
  • AŞK-I ŞEHİR ESKİŞEHİR
Mini kuluçka makinası

Manuel çevirmeli 7li otomatik ısı ve nem ayarlı

İnsanları Hayvanları Doğayı Sevelim Sevdirelim
Hacı Hüseyin KILINÇ - 1975 - Eskişehir


Seo4Smf Tagleri: yapımı kuluçka makinası 
 

Avclk