Hoşgeldiniz Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya kayıt olun.

Gönderen Konu: Tüfek Şokları ???  (Okunma sayısı 5823 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Hacı Hüseyin KILINÇ

  • Administrator
  • *****
  • İleti: 7 637
  • AŞK-I ŞEHİR ESKİŞEHİR
Tüfek Şokları ???
« : 27 Temmuz 2010, 22:54:37 »
Tüfek Şokları    

      
Kuş avında silah kullanan ilk avcılar, çok geçmeden saçma ile ilgili bazı tesbitlerde bulundular. Farkına vardıkları, bazı saçmalann namluyu terk ettikten sonra gerek birbirine çarparak gerekse havanın direnç etkisi ile dağılmaya başladığı ve 20-30 metre sonra darbe gücünün çok azalmış olduğu idi. Çünkü saçmalar o kadar dağılıyordu ki, içlerinden ancak çok az bir miktarı hedefi vurabiliyordu.

Yapılan araştırmaların sonucunda bugün şok olarak tanımladığımız, namlu ağzının daraltılması işlemi çözüm olarak kabul edildi. Her ne kadar bazı kaynaklar Amerikalı avcı F.Kimble'nin 1870 yılında şok sorununu çözdüğünü yazıyor olsa da, İngiliz silah yapımcısı W.R.Pape 1866'da bir çeşit şok sisteminin patentini zaten elinde bulunduruyordu. Bir başka silah yapımcısı Greener ise 1881 yılında yazdığı "Silah" (The Gun) adlı kitabında şokun 1700'lerde zaten var olduğundan bahsetmekteydi.
Mucidi kim olursa olsun modern anlamda, silahlarımızda kullandığımız şokun fonksiyonu üzerine bugün bile tam olarak yerine oturmamış bazı düşünce farklılıkları vardır. Kimilerine göre şoklar, sadece namludan çıkan saçmalann dağılmaya başlamadan önce bir süre toplu gitmesini böylece hedef üzerinde daha yoğun bir saçma dağılımı oluşmasını sağlarlar. Diğer bir grup ise bu bilimsel gerçeğin doğruluğunu kabul ederken buna ilaveten şokların, silahın etkili menzili üzerinde de olumlu etki yaptığını savunurlar.

Özetle bakıldığında şok, namlu iç çapının namlu ağzının 8-10 cm içinden başlayarak çok hafif bir daralmaya uğramasıdır. 12 çapda sıradan bir namlunun 0,729 inç olduğunu varsayarsak bu namlunun tam şok olan ağız kısmı ortalama olarak 0,689 inç olabilir. Ancak şok özellik ve ölçüleri küçük farklılıklarla da olsa firmadan firmaya değişiklikler gösterir. Farklı markalardaki tüfekler aynı dolu ve aynı şokla kullanıldığında saçma dağılımı açısından farklı sonuçlar verebilmektedir. Bu farklılık imalatçı firmaların ürünlerinden kaynaklanmaktadır. Doğal olarak bu iki tüfeğin aynı şokda namluları olmasına rağmen grupmanları farklı olacaktır. Modern şok tüpleri de imalatçılarına göre farklılıklar gösterebilir. O yüzden her avcının genel doğruları bilmek kadar kendi tüfeğinin doğrusunu da bilmesi şarttır.

1800'lerin sonunda tanınmış İngiliz silahlarının şok denemeleri 36,5 metrelik bir mesafede 76 cm bir dairenin içinde toplanan saçma yüzdesi esasına göre yapılıyordu. Aynı standart yöntem günümüzde de en çok kullanılanıdır. Buna göre, tam şokla elde edeceğiniz grupman atacağınız fişeğin içindeki saçma sayısının %70'ini oluştururken, üç çeyrekle %65, yarım şokla %60 ve çeyrekle %50 civarında olmalıdır.

Kullanabileceğiniz başka bir yöntem ise avlayacağınız hayvanın resmini gerçek ebatları ile çizdiğiniz bir kağıdı 30 - 35 m civarındaki bir uzaklığa koyarak, üzerinde atış denemeleri yapmanız olabilir. Yine de, kuşun üzerinde bula¬cağınız saçma miktarı veya oranı, size her zaman şokunuz hakkındaki gerçekleri söylemeyebilir. Çünkü farklı dolularla yapacağınız atışlar da saçmaların yoğunluğunu etkiler. Bu yüzden testlerinizi yaparken farklı saçma ve barut kombinasyonu ile dolu fişeklerle de denemeyi ihmal etmemelisiniz. Bu arada, tapa basıncının dağılım üzerinde çok büyük etkisi olduğu hiç hatırdan çıkartılmamalıdır.

Her ne kadar ölümcül noktaya isabet etmiş tek bir saçma hayvanı düşürebilecek güçte olsada bu miktar aslında, saçmanın büyüklüğüne de bağlı olarak birden çok olmalıdır. Grupmanınız ne kadar çok merkezde toplanır ise o ölümcül birkaç saçmanın hedefi bulma şansı da o kadar çoktur. Ancak hedefi sadece grupmanınızm kenarı ile vurabiliyorsanız o zamanı hayvanın kaçmasına, daha kötüsü yaralı gitmesine davetiye çıkarmış olursunuz.

Şoklarda, genel kural olarak daralma ne kadar fazla lise saçmaların merkezdeki dağılımı da o kadar yoğun olur. [Burada bilinmesi gereken nokta, namluları bir ölçüye kadar Idaraltabileceğinizdir ve bu ölçü de tam şok olarak namluda-Iki formunu bulmuştur. Şoksuz olarak imal edilen silindir namlu ile en kapalı olanı arasında değişik ölçülerde farklı şoklar vardır. Bunların hangi türün avında ve hangi şartlar altında kullanılacağının avcılar tarafın¬dan bilinmesi, av sırasındaki performansın artmasını büyük ölçüde etkiler. Şokların seçimi, av hayvanının türü ile ve yapılacak avm şekli ile yakından ilişkilidir. Örneğin; parlama avlarında daha açık olan şokların, geçit avlarında ise kapalı şokların tercih edilmesi doğru olacaktır. Geçit yapan bir yabankazına tam şok kullanırken mühre avında yarım şok kullanmanız uygun olabilir. Ördek, kaz, üveyik için tam ve üç çeyrek, keklik için üç çeyrek, yarım ve çeyrek, bıldırcın ve çulluk için ise çeyrek ile silindir şoklar en çok kullanılanlarıdır.

Eski dönemlerdeki avcılar şokların, silahlarının ucunda sabit olarak bulunmasından ötürü uygun şoku seçerken, silahı da değiştirme zorunluluğu yaşıyorlardı. Her ne kadar bazı av tüfekleri, farklı şok ve uzunlukta değiştirilebilir ekstra namlular ile tüketiciye sunulmuş olsa da bunlar her avcının alım gücüne uygun değildi. Bir türün avı için kullanılan şokun diğer bir türün avına uygun olmadığı ve herkesin her av için ayrı tüfek alamayacağı gerçeği, araştırmacıları daha pratik bir çözüme yönlendirdi. İlk olarak tek namlulu silahlar üzerinde, namlu ucunda bulunan bir bileziğin el aracılığı ile döndürülmesi sonucu farklı şoklar yaratan bir sistem geliştirildi. Polişok (Polychoke) adı verilen bu sistemin yerini zaman içinde pek çok denemelerden sonra, bugün invektör şok olarak bildiğimiz aparatlar aldı. Invektör şok, kullanım esası namlu içine açılmış olan dişlere 5 değişik şok olarak düşünülmüş bileziklerin, anahtarı vasıtası ile vidalanma-sıdır. Böylece her av için değişik şoklu olan bir tüfek elde edilmiş olur. Bazı invektör şoklar el yardımı ile takılabilirken, bazılarında bu işlemin anahtar vasıtası ile yapılması gerekir. Hangi tipten olursa olsun bunların periyodik olarak sıkıştırılması faydalı olacaktır. Bunu yaparken dikkat edilecek nokta, şoku sıkıştırırken aşırı derecede zorlamamak gerektiğidir.
yazılar ve görsel alıntıdır
EK BİLGİ
Av Tüfek'lerinde choke (şok)
Choke ( şok ), ingilizce kökenli bir kelimedir. Boüma, boğum anlamı taşır. Namlu iç çapının namlu ağzının 8-10 cm içinden başlayarak çok hafif bir daralmaya uğramasıdır. 12 çapta sıradan bir namlunun 0,729 inç olduğunu varsayarsak bu namlunun tam şok olan ağız kısmı ortalama olarak 0,689 inç olabilir.
Şok'lar imalatçı firmaya göre azda olsa farklılıklar gösterir, bu yüzden her avcının genel doğruları bilmek kadar kendi tüfeğinin doğrusunu bilmek zorundadır. Bir tüfeğin şok etkisini tespit etmek için 40 yard uzaktan 30 inçlik bir dairenin içine yapılan atıştan daire içine giren saçmaların sayılıp yüzdeler bulunarak olur. Atış yapmadan önce fişekteki saçma sayısı bilindiğinden daire içine giren saçmalar sayıldığında yüzde kaçının daire içinde kaldığı anlaşılmış olur.
Şoklarda genel kural daralma nekadar fazla ise saçmaların merkezdeki dağılımı da o kadar yoğun olur. Şok seçimi, avlanacak olan hayvanın türü ve yapılacak avın şeklii ile yakından ilişkilidir. Örneğin fermalı keklik avında açık olan şoklar tercih edilirken geçit avlarında ise kapalı şokların tercih edilmesi doğru olacaktır.
Eski dönemlerdeki avcılar şokların silahlarının ucunda sabit olarak bulunmasından ötürü uygun şoku seçerken silahı da değiştirmek zorunluluğu yaşıyorlardı. Her nekadar bazı av tüfekleri farklı şok ve uzunlukta değiştirilebilir ekstra namlular ile tüketiciye sunulmuş olsada bunlar her avcının alım gücüne uygun değildi, bir türün avı için kullanılan şokun diğer bir türün avına uygun olmadığı ve herkesin her av için ayrı tüfek alamayacağı gerçeği araştırmacıları daha pratik bir çözüme yönlendirdi.
İlk olarak tek namlulu silahlar üzerinde namlu ucunda bulunan bir bileziğin el aracılığı ile döndürülmesi sonucu farklı şoklar yaratan bir sistem geliştirildi. ( Polychoke ) adı verilen bu sistemin yerini zaman içerisinde pekçok denemelerden sonra bugün invektör şok olarak bildiğimiz aparatlar aldı. ( multichoke ) İnvektör şok kullanım esası namlu içine açılmış olan dişlere beş değişik şok olarak düşünülmüş bileziklerin bir anahtar vaıtası ile vidalanmasıdır.
Kaval namlu
Kaval namludan çıkan saçma gurubu, namlu çıkış ağzından itibaren genişler. 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap kaval namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %40 saçma isabet eder, dolayısı ile %60 oranında saçma boşa gider-yayılır.
Silindir namlu
Bu tip namludan çıkan saçma gurubu, namlu çıkışından itibaren, kaval namluya oranla daha toplu olarak yayılır. 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %45 saçma isabet eder, dolayısı ile %55 oranında saçma boşa gider-yayılır.
Düzeltilmiş silindir namlu (improved)
Böyle bir namludan çıkan saçma gurubu, 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap düzeltilmiş silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %50 saçma isabet eder, dolayısı ile %50 oranında saçma boşa gider-yayılır.
Çeyrek şok namlu (Skeet No.2)
Bu tip şoklu bir namludan çıkan saçma gurubu, 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap düzeltilmiş silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %55 saçma isabet eder, dolayısı ile %45 oranında saçma boşa gider-yayılır.
Yarım şok namlu (modified)
Bu karakterde şoka sahip bir namludan, 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap düzeltilmiş silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %60 saçma isabet eder, dolayısı ile %40 oranında saçma boşa gider-yayılır.
Üç çeyrek şok namlu (improved-modified)
Üç çeyrek şoka sahip bir namludan, 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap düzeltilmiş silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %65 saçma isabet eder, dolayısı ile %35 oranında saçma boşa gider-yayılır.
Tam şok namlu (full)
Tam şoka sahip bir namludan, 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap düzeltilmiş silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %70 saçma isabet eder, dolayısı ile %30 oranında saçma boşa gider-yayılır.
avkopegi.com dan alınmıştır

Saçmaların bu dağılma şekil ve çapına GRUPMAN denir.
Uluslar arası standartlara göre, 36.5 metre mesafede 76 cm çapında bir daireye;

Şoksuz (5 no silndir şok) tüfek, saçmalarının % 40 ını
¼ Şoklu (4 no şok) % 50 sini
½ Şoklu (3 no şok) % 60 ını
¾ Şoklu (2 no şok) % 65 ini
Tam Şoklu (full şok 1 no şok) % 70 ini

Namlu şokları aşağıda görülen şok işaretleri veya namlu altında kontrol damgaları yanında verilen çap ölçüleriyle belirtilir. Bazı tüfeklerde ise aşağıdaki işaretler kullanılır.

Şoksuz = Cylinder veya veya 5 no
¼ Şok = Imroved Cylinder veya 4 no
½ Şok = Modified veya 3 no
¾ Şok = Improved Modified veya 2 no
Tam Şok = Full veya 1 no

Şoklarda etkili menzil

5 numara (*****) 17m. 30m.
4 numara (****) 20m. 35m.
3 numara (***) 22m. 40m.
2 numara (**) 25m. 45m.
1 numara (*) 27m. 75m.

1 numaralı şok ile mevcut atış mesafesi maksimum 55 mt. dir.
Fakat 1 numaralı şok ile +0 gurubu yani 01 02 03 04 saçma numaralı fişekler atıldığında fişek kalitesine göre  menzil 75 mt. ye kadar oluşabilir
« Son Düzenleme: 21 Ekim 2011, 18:47:14 Gönderen: Hacı Hüseyin KILINÇ »
İnsanları Hayvanları Doğayı Sevelim Sevdirelim
Hacı Hüseyin KILINÇ - 1975 - Eskişehir


Çevrimdışı Öner PEKŞİRİN

  • Öner PEKŞİRİN
  • Teknik Admin
  • *****
  • İleti: 4 188
  • Avcı avını iyi tanıyandır...
  • Yer: İZMİR/Balçova
Ynt: Tüfek Şokları ???
« Yanıtla #1 : 28 Temmuz 2010, 12:06:34 »
Güzel Paylaşım
Öner PEKŞİRİN - 1983 - İzmir/Balçova 
Tel : 0506 587 42 87

opeksirin@hotmail.com

Çevrimdışı Onur UYSAL

  • Moderator
  • *****
  • İleti: 1 100
  • Yer: izmir/selcuk
Ynt: Tüfek Şokları ???
« Yanıtla #2 : 11 Aralık 2010, 01:53:23 »
bilgilendirme için teşekkürler . . .
Onur UYSAL
1986
İzmir/Selcuk
0 rh (+)
0551 420 48 61

Çevrimdışı Hasan MUMCUOĞLU

  • Sabit Üye
  • *****
  • İleti: 2 273
  • PİCASSO SAKİN ADAMDI AMA İYİ FIRÇA ATARDI.
  • Yer: ESKiŞEHİR -SAKARYA
Ynt: Tüfek Şokları ???
« Yanıtla #3 : 11 Aralık 2010, 08:59:13 »
PAYLAŞIM İÇİN TŞK..
Eskişehir - Sakarya - 1981

Çevrimdışı Osman KURT

  • Administrator
  • *****
  • İleti: 8 589
  • Yer: Diyarbakır-Eskişehir
Ynt: Tüfek Şokları ???
« Yanıtla #4 : 11 Aralık 2010, 23:06:03 »
Hemşerim paylaşım için teşekkürler...
Osman KURT
Diyarbakır-Eskişehir
1981- B Rh (+)
kurt.osman26@gmail.com

Seo4Smf Tagleri: tüfek Şokları 
 

Avclk